Selecteer een pagina

Wat is typisch Web 2.0 design? Vraag het een voorbij dwarrelende webdesigner en je zult ongeveer de volgende opsomming als antwoord krijgen: afgeronde hoeken, glans, transparantie, kleurverlopen, schaduw, de illusie van diepte (3D), verzadigde kleuren en no-nonsens lettertypes. Met een beetje geluk wordt er misschien nog iets als ‘goed contrast tussen hoofd- en bijzaken’, ‘duidelijke call-to-action’ en ‘goede sturing van de gebruiker door een heldere navigatie’ gemompeld.

Sappige antwoorden
Web 2.0. Persoonlijk heb ik weinig met getallen. Dat is meer de fetish van mijn boekhouder. Of van programmeurs en Script Koningen. De 2 in Web 2.0 betekent dat er ook een Web 1.0 moet zijn, én een Web 3.0. Ook lijkt het aannemelijk dat Web 2.0 een verbetering op Web 1.0 is. En dat een Web 3.0 een verbetering van Web 2.0 zal zijn. Onlangs vroeg ik me af; maar wat is nu precies Web 3.0? En voor vormgevers en designers eigenlijk nog interessanter: wat zal typisch Web 3.0 design zijn? Omdat ik het niet wist, ging ik op zoek naar sappige antwoorden.

Een goed antwoord is niet compleet zonder te weten wat de term Web 2.0 allemaal nog meer inhoudt. Want buiten ronde vormen, volle kleurverlopen en basic lettertypes is Web 2.0 natuurlijk méér dan alleen een design ding.

Iedereen kent de term Web 2.0 wel, maar wat het concept Web 2.0 precies inhoudt? Sommigen geven aan dat het niks meer is dan een marketing thingie waarmee investeerders overgehaald kunnen worden om miljoenen in internetprojecten te pompen. Anderen weten zeker dat Web 2.0 realiteit is. Maar wat is dan typisch Web 2.0?

Karakter-eigenschappen van Web 2.0:
•    Mensen worden aan elkaar verbonden door internet. Digitale sociale netwerken zoals FacebookLinkedIn en Hyves en MySpace zijn  populair omdat ze voorzien in de behoefte van mensen om met elkaar in contact te komen, en te blijven.
•    Content wordt met elkaar gedeeld. YouTube is een perfect voorbeeld. YouTube gebruikers creëeren zelf een videofilmpje en in minder dan een uur delen ze hun creatie met de rest van de wereld.
•    Informatie wordt op een nieuwe manier verzameld en gestructureerd. RSS (Really Simple Syndication)feeds worden gebruikt om snel een overzicht te krijgen van de informatie die op verschillende websites wordt geplaatst. Informatie wordt gelabeld door middels van tags.
•    Bezoekers kunnen zelf de inhoud van een website wijzigen. Webshops als Amazon.com geven bezoekers de mogelijkheid om online hun mening te geven. Die daarna weer door anderen wordt gelezen.
•    Het internet gaat verder dan de computer thuis of op het werk: iedereen is ‘connected’, door middel van mobiele telefoons, spelcomputers en sinds kort ook TV’s.

Ontvangergerichte communicatie
Waar Web 1.0 meer een grote digitale bibliotheek was, waar je zelf niks aan kon veranderen, laat staan toevoegen, wordt het internet in de 2.0 generatie meer gezien als één grote groep vrienden en kennissen. Simpel gezegd: Web 1.0 was kennis, Web 2.0 is sociaal.

Waar Web 1.0 ons logge (en vaak ook dure) internet applicaties opleverde met de gebruikersvriendelijkheid van een petro-chemische installatie in de Botlek zonder handleiding, is Web 2.0 meer op de gebruiker gericht. Zendergerichte communicatie maakt plaats voor ontvangergerichte communicatie.

Web 2.0 voorziet ook in ‘nieuwe’ mogelijkheden voor persoonlijke en zakelijke interactie. Meer samenwerking. Meer delen. Meer community. Foto-deel-website Flickr.com, vriendensite Hyves en project management tool Basecamp zijn succesvolle voorbeelden van deze ‘nieuwe’ interactie.

Nieuwe technieken
Maar niet alleen de communicatie, het design en de interactie zijn beter op de gebruiker afgestemd. Ook deback-end techniek is inmiddels flink verbeterd. De ‘Open Source‘-filosofie wordt breed gedragen en doorvertaald in scripttalen als PHP. Er wordt gewerkt met webstandaarden; CSS voor de layout, XML voor de data, XHTML voor de markup, Javascript en de DOM voor de ‘behaviours’. En wanneer webstandaarden worden gebruikt om pagina’s te creëeren die met een server kunnen communiceren zonder de pagina te verversen, is het resultaat snel en direct, bijna Adobe Flash-achtig, oftewel Ajax.

Web 3.0 wordt nóg persoonlijker en semantisch
Alle verbeteringen roepen de vraag op waar het eindigt. Of op z’n minst wat de volgende stap is. Gelukkig beginnen de contouren van Web 3.0 langzaam zichtbaar te worden. Web 3.0 wordt volgens verschillende vooruitzichten nóg persoonlijker, speelt nog intelligenter in op persoonlijke behoeften en brengt slimmere filters aan in de almaar groeiende berg informatie.

Het web zou ’semantischer’ worden. Wat zoveel betekent als dat de werkelijke betekenis van een woord gebruikt wordt om vergelijkbare informatie te vinden. Dus niet de combinatie van letters wordt vergeleken met de zoekopdracht (zoals nu het geval is bij zoekresultaten) maar de betekenis, de semantiek achter het woord wordt vergeleken.

Daarnaast zal ‘locatie’ zeer waarschijnlijk een belangrijk element worden in de opgeslagen informatie. Met name doordat internet steeds vaker ook buiten kantoor of huis beschikbaar is, door het gebruik van mobieledevices, zoals de mobiele telefoon en laptop.

Voorbeeld van het gebruik van Web 3.0
Maar hoe gaat Web 3.0 dan werken? Stel, je hebt besloten vanavond een filmpje te pakken. En daarvoor wil je nog een pittig hapje te eten bij een goed Mexicaans restaurant. Je start je laptop op, opent eenwebbrowser en zoekt met Google naar een bioscoop in de buurt. Op de website van de bioscoop lees je welke films nu draaien. Daarna google je naar het beste Mexicaanse restaurant in de omgeving. Als je de menukaart van het restaurant hebt gevonden, check je daarna nog even de beoordelingen van klanten op een vergelijkingssite. Alles bijelkaar bezoek je heel wat websites voordat je ook maar de deurknop hebt beetgepakt.

In het Web 3.0 tijdperk zullen taken zoals het zoeken naar films en eten gemakkelijker worden. In plaats van meerdere losse zoekopdrachten, typ je een complexe zin van een regel of twee in je Web 3.0 applicatie en het Web doet de rest. In dit geval zou dat kunnen zijn: ‘Ik wil een comedyfilm met Adam Sandler zien in Delft en daarvoor uit eten bij een Mexicaans restaurant.’
De Web 3.0 applicatie analyseert jouw verzoek, doorzoekt het internet en presenteert je alleen zeer relevante zoekresultaten.

Het internet als persoonlijke assistent
Veel van de experts geloven dat de Web 3.0 applicatie als een soort van persoonlijke assistent zal gaan fungeren. De applicatie, (die geen browser hoeft te zijn zoals wij die kennen) leert gaandeweg van door jou ingevoerde zoekopdrachten en weet waar je in bent geïnteresseerd. Hoe meer je het internet gebruikt, hoe minder specifiek je kunt zijn in je zoekopdracht.

Eén grote database
Uiteindelijk zou je vragen kunnen stellen als: ‘’Waar zou ik kunnen gaan lunchen?’ waarna de Web 3.0 applicatie weet waar jij je nu bevindt en op basis van je eerder ingegeven voorkeuren aangeeft welke lunchplekken voor jou het meest interessant zijn. Deze persoonljke assistent verzamelt gegevens over jou en antwoorden op alle vragen die worden gesteld, ook vragen van andere mensen. Eén gigantische database dus. Waar Web 2.0 het internet gebruikt om verbindingen tussen mensen te leggen, zal Web 3.0 ook verbindingen tussen informatie leggen.

Keerzijde: privacy in Web 3.0?
Die grote database heeft ook een keerzijde. Als de Web 3.0 applicatie informatie verzameld op basis van jouw persoonlijke voorkeuren, wat kunnen andere mensen dan van jou te weten komen, simpelweg door jouw persoonlijke resultaten in te zien? Wat als iemand een zoekopdracht naar jou doet? Zullen jouw zoekopdrachten op een één of andere manier publiekelijk in te zien zijn? En als we het antwoord op deze vragen weten, is het dan al niet te laat?

Web 3.0 begrijpt de zoekopdracht
De technologie en software om dit mogelijk te maken is anno 2009 nog niet volwassen. Wel komen er steeds meer mogelijkheden voor gepersonaliseerde content en content op aanvraag. Maar deze technieken baseren zich nog op een ‘’trail-and-error’-principe wat nauwelijks in de buurt komt met de intelligentie zoals Web 3.0 verwacht wordt.

Als je nu een zoekopdracht plaatst, zoekt de zoekmachine op basis van vergelijking van de ingevulde zoekwoorden, niet omdat het de doorzochte informatie begrijpt. Het toont de zoekresultaten niet omdat de resultaten relevant zijn maar omdat de woorden letterlijk overeenkomen met de zoekopdracht. Met het semantische Web 3.0 kun  je achterover leunen en het internet voor je laten werken, omdat Web 3.0 de informatie op het internet ook écht begrijpt, in plaats van slechts weergeeft.

Voorbeeld van het ’semantisch web’
Je bent op zoek naar een hotel in Parijs. Je bent eerder in een andere plaats in een Hilton hotel geweest en dat is goed bevallen. Dus je zoekt op Hilton en Paris. De eerste zoekresultaten zullen dan nu voornamelijk resultaten over de bekende hoogblonde Paris Hilton zijn.

Een semantische zoekmachine zou begrijpen dat met Paris een plaats wordt bedoeld en met Hilton de hotelketen. Of, als uit eerdere zoekopdrachten blijkt dat je een grote fan van de vrouw Paris Hilton bent, meer vrouwelijke, hoogblonde resultaten. Het semantische Web 3.0 begrijpt beter naar waar jij op zoek bent.

Webdesign in de Web 3.0 internet generatie
Maar, om weer terug te keren bij de oorspronkelijke vraag; ‘wat betekenen de Web 3.0 ontwikkelingen voor het webdesign?’ Bij Web 2.0 zorgde de centrale rol van de gebruiker voor een functionele, less-is-more insteek. Design is nu, meer dan ooit, vooral gericht op het zo duidelijk mogelijk overbrengen van de boodschap. Form follows function.

Kijkend naar de golfbewegingen in de kunstgeschiedenis, zou je kunnen verwachten dat er straks een tegenovergestelde reactie op deze functionele insteek komt. Misschien in de vorm van een meer barokke, overdadige stijl?

Beeldschermen en het gebruik daarvan veranderen
Belangrijk om mee te nemen in de voorspelling is de wetenschap dat grafische vormgeving altijd afhankelijk is van het medium waarop het wordt getoond. Dragers van internet vormgeving (beeldschermen) zijn momenteel met een stormachtige ontwikkeling bezig. Door mobiele devices aan de ene kant en steeds grotere, connected TV’s aan de andere kant, wordt het aantal beeldscherm varianten naar beide kanten flink opgerekt.

Daar komt nog bij dat de manier waarop we beeldschermen gebruiken drastisch aan het veranderen is.Touchscreens zijn allang niet nieuw meer maar zullen straks helemaal niet meer uit onze leefomgeving weg te denken zijn. De user interfaces van de NS kaartautomaat, de Apple iPhone en Microsoft Surface zijn dan slechts het begin geweest.

Vormgeving wordt persoonlijker
Verder is er in de maatschappij een duidelijke trend zichtbaar naar meer authenticiteit. Er zijn steeds meer mogelijkheden om je te onderscheiden van de massa. Een persoonlijke, unieke stijl wordt gewaardeerd en gekoesterd. Het nieuwe Web 3.0 zou, als persoonlijke assistent, naadloos kunnen aansluiten bij de groeiende behoefte om die unieke persoonlijkheid te uiten. De vormgeving zal dus nóg persoonlijker worden.

Webdesign wordt dynamischer
De eerste bewegende krantenadvertenties zijn al werkelijkheid en daarmee een perfect voorbeeld van hoe video en animatie steeds vaker gebruikt zullen worden om de boodschap over te brengen. Ook PaperVision3D is tevens een goed voorbeeld van het gebruik van 3D in online vormgeving. Vormgeving wordt letterlijk en figuurlijk dynamischer.

Conclusie
Het gebruik van internet en dus ook vormgeving wordt persoonlijker. Verder zullen niet alleen mensen maar ook afzonderlijke delen informatie vaker aan elkaar worden gekoppeld. Het aantal beeldscherm varianten groeit en touchscreens introduceren een compleet nieuwe manier van interactie met informatie. Door al deze factoren is het lastig om op dit moment een concrete voorspelling te doen over hoe webdesign in het Web 3.0 tijdperk eruit zal zien. Maar dat het interessant gaat worden, staat wat mij betreft vast.

Bron: www.designia.nl/